Onder Verwaltung

Notule over personeelsaangelegenheden van 21 maart 1941. Uit KBB archief nr 929 van Stadsarchief.

De bezetter nam geen halve maatregelen: de hele Raad van Beheer werd vervangen door een Duitse Verwalter Dr. Paul Brandt. Aan de hoofddirectie werden twee collaborateurs toegevoegd: Gieskes en Graafstal. Gieskes was hoedeninkoper in de Bijenkorf geweest tot hij aan de overkant een eigen winkel begon; Graafstal was aanvankelijk als inkoper van de handwerkafdeling in dienst geweest, om daarna zelfstandig fabrikant te worden. Binnen de NSB had hij het tot kringleider in Utrecht gebracht.

Hans en Hugo doken onder in België, Frits wist in november 1942, geholpen door de Paroolgroep, met zijn gezin naar Zwitserland te ontkomen, na een barre tocht van drie weken.

De meest dramatische verandering voltrok zich toen, ten gevolge van de Duitse maatregelen, één derde van de drieduizend Bijenkorf-employés gedwongen werd om te vertrekken. Uitstel kon alleen worden aangevraagd voor ‘onmisbare’ personeelsleden en gemengd gehuwden, al moesten die wel een ster dragen. De Joodse medewerkers werden zonder uitzondering vervangen door NSB'ers.


Hoe verging het inmiddels de familie Isaac?

Hans en Hugo doken onder in België, Frits wist in november 1942, geholpen door de Paroolgroep, met zijn gezin naar Zwitserland te ontkomen, na een barre tocht van drie weken. Er vielen enorme gaten in de organisatie, die moeilijk waren op te vullen. Veel was er toen al niet meer te verkopen, drie van de vier etages in Amsterdam gingen voor de helft dicht en de openingsuren werden beperkt. Het personeel werd verplicht de Duitse propagandamiddagen in Krasnapolsky bij te wonen.