Kunstexposities tijdens landenacties

Litho's voor Vaste klanten tijdens de landenactie 'The Spirit of India' in 1993 van Sudarrshan Shetty, Atul Dodia en Bhupen Khakhar. De beide litho's zijn zonder titel.

Het Verbazende China:


Tijdens de meer dan veertig jaar landenacties zijn er een aantal bijzondere exposities gehouden. Soms was die gewijd aan kunst uit het betreffende land, een andere keren was de kunst opgenomen in de commerciële presentatie van goederen uit het land dat in de schijnwerper stond, of was er een serie etalages voor ingericht. In dit kader willen we vooral aandacht besteden aan de bijzondere exposities.

De meest memorabele tentoonstelling was die in januari en februari 1983. Voor de actie Het Verbazende China was het Emile Crince Le Roy gelukt om een deel van de terracotta strijders uit het meer dan 2000 jaar oude leger van China's eerste keizer Qin naar Nederland te halen. Op de vierde etage van de toen in ernstige moeilijkheden verkerende Bijenkorf stonden de strijders opgesteld, al was de autenticiteit van de beelden twijfelachtig. Op maandag 28 januari 1983 werd met een spectaculair vuurwerk op de Dam Het Verbazende China ingeluid. De tentoonstelling verhuisde daarna naar Den Haag, Rotterdam, Eindhoven en Arnhem.


The Spirit of India:


In 1993 vond de landenactie The Spirit of India plaats. India was al meerdere malen inspiratiebron geweest voor landenacties, maar niet eerder vertegenwoordigd met zoveel verschillende stijlen uit diverse periodes. Allereerst de Raj-periode, omstreeks 1900, met vooral teakhouten meubelen (colonial style), romantisch beddengoed, en romantische onder- en nachtmode, en sprookjeachtige damesmode in vele vele tinten wit.

Het tweede thema was de Moghul-periode, de tijd dat de moslims hun stempel drukten op de cultuur. Een karakteristiek voorbeeld hiervan is de Taj Mahal, de beroemde, met parelmoer ingelegde graftempel die Shah Dehan voor zijn overleden vrouw had laten bouwen. Uit die periode werd overwegend woondecoratie gekozen, naast stoelen en spiegellijsten. Het derde thema was ontleend aan de kunst van de Maharadjas, de Indiase vorsten die in de Indiase cultuur zo'n belangrijke rol hebben gespeeld. En tenslotte was er aandacht voor het hedendaagse India, met vooral accessoires uit de jaren negentig. Als vertegenwoordigers van de hedendaagse kunst uit India had de Bijenkorf drie Indiase kunstenaars Atut Dodiya, Bhupen Khakhar en Sudarsan Shetty uitgenodigd ieder twee litho’s te maken en die exclusief voor de Bijenkorf in een oplage van honderd exemplaren ter beschikking te stellen. Natuurlijk werd in BIJ magazine uitgebreid aandacht besteed aan deze kleurrijke litho's, die in galeries in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam werden geëxposeerd en in de Bijenkorf aan vaste klanten te koop werden aangeboden.


Kunst in al zijn verscheidenheid, heeft altijd deel uitgemaakt van het DNA van de Bijenkorf.

De vazen tijdens de landenactie Holland in Vorm van o.a. Jan de Bouvrie, Annet Egmond en Maroeska Metz in 1999.

Bellissima Italia:


In 1995 vierde de Bijenkorf zijn 125-jarig jubileum met onder meer een ludieke actie op het gebied van lingerie. Leveranciers werd gevraagd om met inzet van al hun creativiteit bh's tot kunstwerken te verheffen. De resultaten zouden in de Bijenkorf tentoongesteld worden. Alle leveranciers leverden een kunstzinnige bijdrage en opnieuw deed de Bijenkorf van zich spreken.

In 1996 tijdens de actie Bellissima Italia werd er een expositie georganiseerd van Venini glasdesign en een foto-expositie van Bennetton, een modemerk dat in die tijd op avant-gardistische wijze reclame wist te maken. Voor vaste klanten waren er etsen of litho’s in beperkte oplagen beschikbaar, waarop kon worden ingeschreven.

Twee jaar later, bij de landenactie Doors to India kreeg de Bijenkorf medewerking van Eegje Schoo, staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking. Zij zorgde voor de contacten met de Foundation for Indian Artists en stelde een expositie samen van handbeschilderde serviezen. In Amsterdam werden dertig schilderijen tentoongesteld van de beroemde Indiase kunstenaar Gogi Saroj Pal en de Nederlandse Charlotte Molenkamp. Tegelijkertijd kwam de Kali-tentoonstelling van het Tropenmuseum naar de Bijenkorf in Rotterdam.

Holland in Vorm:


In 1999 werd Nederland als thema voor de landenactie gekozen. In die periode maakte Nederlands design internationaal furore en kwamen Hollandse vormgevers steeds meer in de schijnwerpers te staan. Voor de landenactie koos de Bijenkorf de toepasselijke naam Holland in Vorm. Het evenement, dat in april plaatsvond, was in drie thema’s onderverdeeld: Hollands jong talent, Hollandse klassiekers en Hollandse industrieën. Voor het eerste thema, Hollands jong talent, werd door Jan des Bouvrie een vaas ontworpen. Vervolgens zocht tien jonge talenten uit die ieder een naar eigen inzicht die vaas mochten decoreren. In alle filialen werden hun creaties tentoongesteld en exclusief voor de vaste klanten werden door de Porceleyne Fles honderd exemplaren geproduceerd, waarvoor zij zich konden inschrijven. De ontwerpers waren onder anderen: Jan des Bouvrie, Marte Röling, Maroeska Metz, Rob Brandt, Iwan Nagel, Annet Egmond en Bennoît.

Op de exposities in de filialen waren niet alleen de gedecoreerde vazen te zien, maar ook glaswerk uit Leerdam en zilverwerk uit Schoonhoven. Per filiaal werd voor elke ontwerper een eigen expositieruimte ingericht. In Eindhoven was dat voor Piet Hein Eek, in Arnhem voor de mode-ontwerpster Saskia van Drimmelen en graficus Jop van Bennekom, In Utrecht voor ontwerper Edward van Vliet.

Er werd ook een succesvolle koeien-schilderwedstrijd georganiseerd. De kunstenaars Astrid Engels, Jurjen de Haan en Kees Salentijn hadden als eersten hun creativiteit op de witte gipskoeien losgelaten, daarna volgden tal van originele inzendingen van Bijenkorfklanten.